گروه نویسندگان حاشیه
Contact me
My Profile
Blog Author(s) گروه نویسندگان حاشیه
Previous Months Home Archive امرداد ٩٢ خرداد ٩٢ اردیبهشت ٩٢ فروردین ٩٢ اسفند ٩۱ More ...
      حاشیه... ("حاشیه" یک هفته نامه فرهنگی٬اجتماعی و البته سیاسی است.)
پشت پرده و اهداف گم شدن یک ماه یارانه ایرانیان! by: گروه نویسندگان حاشیه

مطلب منتخب از شماره دوم هفته نامه حاشیه

سه هزار میلیارد تومان ما کو؟

هدفمندی یارانه‌ها و 3 هزار میلیارد تومان، دو عبارتی که برای مردم ایران حالا کاملا شناخته شده است، اولی برای آنها بیش از هرچیز معنی یارانه و البته برخی گرانی‌ها را می‌دهد و دومی فساد مالی بزرگ، گروه آریا و رئیس فراری بانک ملی ایران را به یاد آنها می‌آورد. دست روزگار اما این دو عبارت را پیوندی عمیق داد و حالا هدفمندی یارانه‌ها و 3هزارمیلیاردتومان دو اتفاق و ماجرای جداگانه نیستند، هردو به‌هم پیوند خورده‌اند، چراکه هر ماه 3هزارمیلیاردتومان از سوی دولت، به حساب مردم یارانه واریز می‌شود اما با کمی حساب‌وکتاب می‌توان متوجه شد که یک‌ماه از یارانه‌ها، یعنی معادل 3هزارمیلیاردتومانی که به‌خاطر آن، 4نفر به اعدام و 21نفر به حبس‌های طویل‌المدت و جزای نقدی سنگین محکوم شده‌اند، به مردم پرداخت نشده و در جیب دولت مانده است!

 

آغاز هدفمندی یارانه‌ها

شامگاه 27 آذرماه 1389 انتظارها به پایان رسید، بعد از چندماه زمینه‌سازی رسانه‌ای، محمود احمدی‌نژاد در برنامه زنده تلویزیونی خبر از آغاز اجرای هدفمندی یارانه‌ها و اجازه برداشت یارانه‌ها واریزشده به حساب سرپرست خانوارها داد.

وی با اشاره به پولی که به حساب مردم واریز شده بود، گفت: «پولی که به حساب مردم ریخته شده است یک حساب ویژه است. این مملکت متعلق به امام زمان(عج) است و این پول هم بیت‌المال است و پول امام زمان (عج) است و با برکت است و زمینه رشد جامعه است. مراقب باشیم این را با پول‌های دیگر خراب نکنیم، چون دیگر اثرش را از دست می‌دهد. ما معتقد به برکت هستیم و برکت از عدالت می‌آید. این پول، یک گام بلند در جهت عدالت است و مال مردم است و مردم آن را درست مصرف کنند. توصیه می‌کنم بلافاصله به بانک‌ها مراجعه نکنند. این طرح ادامه دارد و ده‌ها سال به فضل الهی تداوم خواهد داشت؛ طوری که کسی نتواند آن را لغو کند. مردم در برداشتن از این پول عجله نکنند. اگر آن را زود بردارند بازار به‌هم می‌ریزد. پول را نگه دارند. بخش صنعت و خدمات نیز بسته‌های خوبی برای مردم پیش‌بینی کرده‌اند. حتی برخی قیمت‌ها را می‌خواهند پایین بیاورند. در نتیجه در برداشتن از این پول مردم عجله نکنند به‌خصوص که از فردا اجرای این طرح شروع می‌شود.»

او همچنین به مردم وعده داد که « با محاسبات ما شش دهک از روز اول وضع‌شان بهتر می‌شود، دو دهک باید قدری صرفه‌جویی کنند و دو دهک دیگر بیش‌تر صرفه‌جویی کنند. زندگی مرفه و باز و بدون کنترل خوب نیست.»

احمدی‌نژاد خاطر نشان کرد: «مردم برای این پول برنامه‌ریزی کنند. گام‌های بعدی هم وجود دارد و حداقل به دو برابر خواهد رسید و پول خوبی است. البته گام بعدی سال بعد اجرا می‌شود. نمایندگان مجلس در اجرای این طرح با دولت خوب همراهی کردند و ان‌شاءالله سال آینده هم همکاری می‌کنند تا بتوانیم گام‌های بعدی را برداریم. اگر آن‌گونه که در نیت من قرار دارد اجرا شود پولی که به حساب مردم واریز خواهد شد بیش‌تر از این می‌شود.»

 

این آغاز ماجرا بود!

فرمان آغاز اجرای هدفمندی یارانه‌ها از سوی احمدی‌نژاد آغاز ماجرایی بود که هنوز که هنوز است مجلس، اقتصاد کشور و البته مردم با  آن درگیرند. بسیاری از نمایندگان معتقد بوده و هستند که هدفمندی یارانه‌ها آن‌طورکه باید و شاید اجرا نشد و موارد مهمی از قانون هدفمندی یارانه‌ها به ویژه در بخش تولید و کشاورزی اجرا نشد  و همین امر موجب لطمات شدیدی به این دو بخش شد. بی‌توجهی به بخش تولید آن هم در شرایطی که کشورهای غربی، تحریم‌های کم‌سابقه‌ای را علیه ایران تصویب کرده و به اجرا گذاشتند موجب شدیدترین لطمه به بخش تولید شد.

همزمانی تحریم‌ها، اجرانشدن صحیح قانون هدفمندی یارانه‌ها، اجرانشدن پلکانی هدفمندی یارانه‌ها و ... موجب شد تا تورم در کشور رشدی قابل توجه داشته باشد تا جایی که طبق اعلام مرکز آمار ایران تورم در انتهای سال 91 به 5/31 درصد برسد!

با این حال در ماه‌های اخیر دولت بر اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها اصرار دارد و احمدی‌نژاد نیز در گفت‌وگوی تلویزیونی‌اش  با مردم، در بهمن‌ماه سال گذشته به بیان محسنات اجرای مرحله دوم پرداخت که با اعتراض نمایندگان همراه شد، هرچند که فعلا اجرای مرحله دوم متوقف شده است اما شاید مهم‌ترین انگیزه دولت برای اجرای مرحله دوم افزایش پرداخت یارانه‌ها نقدی به مردم است، پولی که می‌توانست در ماه‌های منتهی به انتخابات خاطرات خوش سال 88 را بار دیگر برای دولت و کاندیدای دولت زنده کند.

 

3 هزار میلیارد تومان ما کو؟

روزی که اولین یارانه به حساب ایرانیان واریز شد، به ازای هر نفر، نه برای یک‌ماه که برای دوماه پول به حساب سرپرست خانوارها واریز شد. در ابتدای هدفمندی یارانه‌ها، این پول قبل از پایان ماه پرداخت می‌شد، بعد از سه‌ماه پرداخت این پول بین 5 تا 7 روز دیرتر، یعنی روزهای ابتدایی ماه بعد، پرداخت می‌شد، بعد از سه ماه دیگر، این پرداخت‌ها بین 8تا12روز بعدتر پرداخت شد، بعد از شش‌ماه پرداخت‌های هرماه به نیمه دوم ماه بعد موکول شد و به‌همین‌ترتیب با عقب‌انداختن مداوم روزهای پرداخت، با زیرکی یارانه‌ها با تاخیری 25روزه به ایرانیان پرداخت شد.

این تاخیر موجب شده که تنها در سال 1390 به جای دوازده مرحله پرداخت، عملا یازده مرحله پرداخت صورت بگیرد و یک‌ماه پول یارانه‌ها معادل 3هزارمیلیاردتومان عملا نیست و نابود شده است. درباره علت ناپدیدشدن این 3هزارمیلیاردتومان و نیز نحوه خرج کردن این پول هنگفت می‌توان سناریوهای متفاوتی را  طرح کرد.

 

1-  هدیه دولت به مردم

انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم از جهات مختلفی با انتخابات ریاست‌جمهوری نهم و دهم متفاوت است، عمده‌ترین تفاوت‌اش دراین‌است‌که مردم ایران در انتخابات‌های گذشته ثابت کرده‌اند که به یک رییس‌جمهور دوبار اعتماد می‌کنند اما سه بار نه! نمونه بارز این رفتار انتخاباتی را می‌توان در انتخاب‌شدن خاتمی و احمدی‌نژاد جست‌وجو کرد.

از سوی دیگر در انتخابات پیش‌رو اکثریت اصولگرایان به منتقدان دولت مبدل شده‌اند و دولت برای حضور در عرصه انتخابات تنهاست. نکته مهم‌تر آن‌که نامزد مطلوب دولت بدون شک اسفندیار رحیم‌مشایی است، نامزدی که مخالفان قاطعی در بین مردم و اصولگرایان دارد. با این تفاسیر فضا برای نامزد دولت مطلوب نیست، اما یکی از راه‌کارهای جلب رای که دولت احمدی‌نژاد در سال 88 نیز آن را آزموده و تاثیرات مثبت‌اش را دیده، پرداخت پول به مردم در قالب یارانه، سهام عدالت و امثالهم است.

یکی از برگ‌های برنده دولت برای آن‌که مردم کمی‌وکاستی‌های عملکرد اقتصادی‌اش را فراموش کنند، می‌تواند پرداخت 3هزارمیلیاردتومان، کمتر یا بیشتر، به مردم به بهانه‌های چون هدیه و .... باشد. این سناریو با توجه به پرداخت عیدی 85هزارتومانی دولت به مردم، در آستانه شب عید چندان دور از ذهن نیست.

 

2- تامین هزینه‌های انتخاباتی

تبلیغات انتخاباتی و هزینه‌های جانبی آن رقمی سرسام‌آور است؛ رقمی که گرچه نامزدهای مختلف ادوار ریاست‌جمهوری کوشیده‌اند آن را اندک جلوه دهند اما در حقیقت رقمی قابل توجه و لااقل در روزهای کنونی میلیاردی است. با حضور نامزدهایی با سلائق مختلف مختلف در عرصه انتخابات ریاست جمهوری، به نظر می‌رسد حجم تبلیغات انتخاباتی برای تحت تاثیر قراردادن مردم افزایش یابد و همین امر موجب می‌شود تا از هم‌اکنون نامزدهای مختلف به فکر جذب منابع مالی بیشتر باشند.

3هزارمیلیاردتومان عددی قابل توجه است که البته هزینه‌کرد آن در انتخابات به دو دلیل عقلانی نیست؛ اول آن‌که این پول بیت‌المال است و برداشت از آن مجاز نیست و در این رابطه دستگاه‌های نظارتی، نظارت‌های لازم را اعمال خواهند کرد و دوم آن‌که  گیریم نامزدها به هزینه‌های تبلیغاتی زیادی نیاز دارند اما 3هزارمیلیاردتومان هزینه‌ای بسیار فراتر از هزینه‌های لازم است. یک حساب‌وکتاب ساده نشان می‌دهد که با تعلق سود بانکی مختصری به این پول، هزینه‌های تبلیغاتی حداقل دو ستاد انتخاباتی تامین می‌شود.

3- تامین کسری بودجه‌های دولت

تعلل بیش از اندازه دولت در ارائه لایحه بودجه به مجلس موجب شد، تا تنها جزء یک‌دوازدهمی بودجه تصویب شود و این بدان‌معناست‌که ادارات دولتی که در ماه‌های پایانی سال با کسری بودجه قابل توجهی روبه‌رو بودند و در پرداخت حقوق کارمندان و همچنین اجرای قراردادهای‌شان مشکلاتی داشتند، در ماه‌های پیش‌رو نیز با همین مشکل مواجه‌اند، این 3هزارمیلیاردتومان می‌تواند همچون قرض مردم به دولت تلقی شود تا کسری بودجه تا نهایی شدن بودجه برطرف شود. این کار برای دولت 2 حُسن دارد؛ از سویی کارمندان دولت با دیرکرد در حقوق‌شان مواجه نمی‌شوند و اسباب نارضایتی آنها فراهم نمی‌آید و از سوی دیگر رقبای انتخاباتی بهانه جدیدی برای انتقاد از عملکرد اقتصادی دولت پیدا نمی‌کنند.

 

چه باید کرد؟

با مروری بر این سناریوها که البته در خوش‌بیانه‌ترین حالت طرح شده است، می‌توان گفت که این  3هزارمیلیاردتومان می‌تواند به بمب تبلیغاتی دولت تبدیل شود؛ بمبی که باید ماه‌ها قبل هزینه‌اش به مردم پرداخت می‌شد اما دولت به نوعی آن را گروکشی کرده است.

به‌نظر می‌رسد از یک سو، ورود دستگاه‌های نظارتی چون مجلس و سازمان بازرسی کل کشور به این قضیه و از سوی دیگر هوشیارکردن مردم نسبت به سناریوهای پرداخت پول به آنها از سوی دولت و اهداف پشت پرده آن، بتواند این بمب را خنثی کند و پول آن‌ها را به بیت‌المال بازگرداند و جلوی فساد بزرگ دیگری گرفته شود.

 

 چالش یارانه‌ای دولت

کم نبودند منتقدان دولت احمدی‌نژاد که تلاش او برای پرداخت یارانه به مردم و سهام عدالت را از همان ابتدا طرحی انتخاباتی می‌دانستند، گرچه اقتصاد کشور به هدفمندی یارانه‌ها نیازی اساسی و مبرم داشت اما استفاده‌های تبلیغاتی از این طرح بعد از اجرای آن، این ظن را که دولت برای اهداف انتخاباتی این طرح‌ها نیز برنامه‌ریزی کرده تقویت کرد.

دولت از مدت‌ها پیش، و به بیان دقیق‌تر از همان روز آغاز هدفمندی یارانه‌ها، به دنبال برنامه‌هایی برای افزایش یارانه پرداختی به مردم بود که اجرای نادرست قانون، تحریم‌ها و برخی مشکلات سیاسی مانع از آن شد. در ماه‌های پایانی سال 91 نیز دولت تلاش وافری برای اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها که در نتیجه آن یارانه پرداختی به مردم افزایش می‌یافت به کار بست، اما این تلاش‌ها به نتیجه نرسید.

نمایندگان مجلس نیز در جریان بررسی سه‌دوازدهم بودجه سال 92 مصوب کردند که «در سه‌ماهه نخست سال ۱۳۹۲ پرداخت یارانه نقدی و سود سهام عدالت مازاد بر عملکرد سه‌دوازدهم سال ۱۳۹۱ ممنوع است و تخطی از این حکم، تصرف غیرقانونی در اموال عمومی محسوب می‌شود.» این بدان‌معناست‌که دولت به‌هیچ‌وجه اجازه افزایش پرداخت در قالب یارانه یا سهام عدالت به مردم را ندارد، این درحالی‌است‌که این روزها اخباری از مجلس مبنی بر کاهش یارانه در بودجه سال 92 به گوش می‌رسد.

همه این تصمیمات چالشی بزرگ برای دولت که حساب ویژه‌ای روی یارانه‌ها باز کرده بود محسوب می‌شود، اما دست دولت خالی نیست و این 3هزارمیلیاردتومان می‌تواند برگ برنده دولت و البته نامزدش در خردادماه باشد.

  Comments ()
Recent Posts سایت هفته نامه حاشیه مصاحبه جدی با مردی که شوخی دارد رونمایی از مجری مناظره کاندیدا های ریاست جمهوری توسط حاشیه+تکمیلی گفتگوی هفته نامه حاشیه با رضا صادقی داستان مجسمه‌هایی که بیشتر از مجسمه بودند! شماره نهم حاشیه منتشر شد نامه علی مطهری به رهبر انقلاب در مورد ردصلاحیت هاشمی رفسنجانی ما فال مشایی را گرفته ایم پیغام شورای نگهبان به هاشمی رفسنجانی:انصراف بده جواب و راه حل جداول و معماهای صفحه سرگرمی شماره ششم حاشیه
My Tags حاشیه (۳٢) انتخابات (۱۱) شماره اول (٧) شماره دوم (٦) شماره سوم (٦) شماره هشتم (۳) شماره ششم (۳) شماره هفتم (۳) شماره نهم (٢) شماره پنجم (٢) جاده خاکی (٢) مشایی (٢) نظرسنجی (٢) هنرمندان (۱) مناظره (۱) یارانه (۱) طنز (۱) زلزله (۱) هاشمی (۱) سرگرمی (۱) بوشهر (۱) فال (۱) متادون (۱) سگ (۱) لاریجانی (۱) شورای شهر (۱) آی تی (۱) مجسمه (۱) کره شمالی (۱) رضا صادقی (۱) کهریزک (۱) رسوایی (۱) مسعود ده‌نمکی (۱) علی مطهری (۱) قدیری ابیانه (۱) منصور ضابطیان (۱) کلاه قرمزی (۱) مسعود فراستی (۱) فواد صادقی (۱) مارگارت تاچر (۱) شماره یازدهم (۱) محمدغرضی (۱) عسل بدیعی (۱) آلماتی (۱) جمشید بسم‌الله (۱) کیم جونگ اون (۱) آب پریا (۱) زاپاس المشایی (۱) جم‌تی‌وی (۱) افسردگی هنرمندان (۱) خندوهناکی (۱) این دماغِ جذاب (۱) نوار 8 میلیونی (۱) سخنرانی طولانی (۱) بهروز وثوقی راد (۱)
My Friends   باشگاه مدیران و متخصصان My Pardis