گروه نویسندگان حاشیه
Contact me
My Profile
Blog Author(s) گروه نویسندگان حاشیه
Previous Months Home Archive امرداد ٩٢ خرداد ٩٢ اردیبهشت ٩٢ فروردین ٩٢ اسفند ٩۱ More ...
      حاشیه... ("حاشیه" یک هفته نامه فرهنگی٬اجتماعی و البته سیاسی است.)
نگاهی به فیلم رسوایی; ساخته مسعود ده‌نمکی by: گروه نویسندگان حاشیه

  مطلب منتخب از شماره دوم هفته نامه حاشیه


پیروی از قانون‌های نانوشته

پیش از دیدن فیلم، از چند تریبون غیررسمی شنیده بودم که فیلم رسوایی، یک «مالنا»ی ایراینزه شده است. باید بگویم که این حرف بیشتر شبیه شایعاتی است که منجر به بالاتررفتن میزان فروش فیلم می‌شود؛ چراکه رسوایی در میان فیلم‌فارسی‌ها مشابهات بیشتری دارد یا بد نیست این‌طور بگویم که با این نگاه، مالناهای زیادی در تاریخ فیلم‌سازی ایران داریم.

مسعود ده‌نمکی دانش آموخته رشته علوم سیاسی است و مدت‌ها به‌عنوان مدیرمسوول و سردبیر نشریاتی چون «شلمچه» مشغول به فعالیت بود. او فیلم‌سازی را با مستند «فقر و فحشا» شروع کرد، پس از آن مستند «کدام استقلال؟ کدام پیروزی؟» را ساخت. سه‌گانه «اخراجی‌ها» و سریال «دارا و ندار» از دیگر ساخته‌های مسعود ده نمکی هستند. رسوایی، به‌عنوان چهارمین اثر بلند سینمایی وی یکی از اکران‌های نوروزی سینماهای ایران است. اصلی‌ترین پیرنگ فیلم، تعامل روحانی وارسته‌ای به‌نام حاج‌یوسف است با بازی «اکبر عبدی» و دختری به ظاهر بدنام به‌نام افسانه، با بازی «الناز شاکردوست»؛ تعاملی که شکل‌گیری آن دلیل کلیشه‌ای‌تری دارد. حد معمول این است که در چنین فیلم‌هایی حداقل یک یا دو بازی درخشان وجود دارد که کاستی‌ها را می‌پوشاند، چیزی‌که در این‌جا وجود ندارد. نقش هیچ‌یک از دو بازیگر مرد فیلم، در میان نقش‌های ماندگارشان جایی ندارد، از الناز شاکردوست هم که انتظار زیادی نمی‌رود. برای فیلم‌هایی از این‌دست که در قالب سریال یا فیلم سینمایی مشابهات زیادی دارند، فرمول ازپیش‌تعیین‌شده‌ای وجود دارد؛ فرمولی که باعث می‌شود مخاطب با دیدن آنونس سه‌یاچهار دقیقه‌ای آن، تمام فیلم را حدس بزند. در چنین شرایطی، عبور از این مرزهای نانوشته شاید بتواند داستان را از عالم سینما بیرون می‌کشد و آن‌را به یک شرایط دراماتیک نزدیک می‌کند؛ شرایطی که باورپذیر است؛ شرایطی که بعد از اتمام فیلم به مخاطب اجازه می‌دهد که با خودش فکر کند، پرسوناژ‌های این فیلم خارج از قاب سینما، جایی زیر آسمان همین کشور مشغول به زندگی هستند. اتفاقی که برای شخصیت‌های فیلم رسوایی نمی‌افتد؛ چراکه مسیر داستان آن‌قدر ازپیش‌تعیین‌شده و تکراری است که سخت می‌شود حاج‌یوسف را جدا از اکبر عبدی دید یا افسانه را جدا از الناز شاکردوست.

شاید بزرگ‌ترین مشکل کار ده‌نمکی این است که خروجی کارش را فدای لایه‌های زیرین متن می‌کند، به‌این‌معناکه عامدانه حرف نهفته در لایه‌های زیرین متن را به رخ مخاطب می‌کشاند. نتیجه‌اش می‌شود این‌که مخاطب در اکثر مواقع با یک اثر شعاری مواجه است؛ اثری که دائم در حال تغییر استراتژی است: یا به‌شدت سرگرم‌کننده است یا به‌شدت شعار می‌دهد؛ اثری که اجازه کشف و شهود را از مخاطب می‌گیرد. ده‌نمکی همه‌چیز فیلم‌اش را فدای سینما می‌کند؛ فقر آدم‌های فیلم‌اش سینمایی است؛ ریاکاری آن‌ها سینمایی است؛ زهدشان سینمایی است. همه این‌ها در کنار یک داستان قابل حدس، نتیجه کار را به آن دسته از فیلم‌هایی شبیه می‌کند که نه بودن‌شان چیزی به سینمای ایران اضافه می‌کند و نه نبودن‌شان چیزی از سینمای ایران کم می‌کند.

رامبد خانلری

  Comments ()
Recent Posts سایت هفته نامه حاشیه مصاحبه جدی با مردی که شوخی دارد رونمایی از مجری مناظره کاندیدا های ریاست جمهوری توسط حاشیه+تکمیلی گفتگوی هفته نامه حاشیه با رضا صادقی داستان مجسمه‌هایی که بیشتر از مجسمه بودند! شماره نهم حاشیه منتشر شد نامه علی مطهری به رهبر انقلاب در مورد ردصلاحیت هاشمی رفسنجانی ما فال مشایی را گرفته ایم پیغام شورای نگهبان به هاشمی رفسنجانی:انصراف بده جواب و راه حل جداول و معماهای صفحه سرگرمی شماره ششم حاشیه
My Tags حاشیه (۳٢) انتخابات (۱۱) شماره اول (٧) شماره دوم (٦) شماره سوم (٦) شماره هشتم (۳) شماره ششم (۳) شماره هفتم (۳) شماره نهم (٢) شماره پنجم (٢) جاده خاکی (٢) مشایی (٢) نظرسنجی (٢) هنرمندان (۱) مناظره (۱) یارانه (۱) طنز (۱) زلزله (۱) هاشمی (۱) سرگرمی (۱) بوشهر (۱) فال (۱) متادون (۱) سگ (۱) لاریجانی (۱) شورای شهر (۱) آی تی (۱) مجسمه (۱) کره شمالی (۱) رضا صادقی (۱) کهریزک (۱) رسوایی (۱) مسعود ده‌نمکی (۱) علی مطهری (۱) قدیری ابیانه (۱) منصور ضابطیان (۱) کلاه قرمزی (۱) مسعود فراستی (۱) فواد صادقی (۱) مارگارت تاچر (۱) شماره یازدهم (۱) محمدغرضی (۱) عسل بدیعی (۱) آلماتی (۱) جمشید بسم‌الله (۱) کیم جونگ اون (۱) آب پریا (۱) زاپاس المشایی (۱) جم‌تی‌وی (۱) افسردگی هنرمندان (۱) خندوهناکی (۱) این دماغِ جذاب (۱) نوار 8 میلیونی (۱) سخنرانی طولانی (۱) بهروز وثوقی راد (۱)
My Friends   باشگاه مدیران و متخصصان My Pardis